البته بايد توجه داشت که رمز پيشرفت سريع علوم کامپيوتر و به تبع آن ساير دانش‌ها، همين سرعت بالاي تغييرات فناوري‌‌هاي کامپيوتري است.

اما در اين بين برخي از شانس بهتري برخوردار بوده و مدت بيشتري پابرجا مي‌مانند. از اين جمله مي‌توان به فناوري‌ هاردديسک اشاره کرد که بالاخره پس از مدتي طولاني قرار است جاي خود را به SSD بدهد. اما تغيير دير هنگام ديگري که در اين مقاله به آن مي‌پردازيم.

UEFI چيست؟
UEFI سرواژه عبارت Unified Extensible Firmware Interface است و يک واسط نرم‌افزاري بين سيستم‌‌عامل و ميان‌افزار (Firmware) سخت‌افزار است که قبل از بوت سيستم قرار مي‌گيرد.

UEFI در واقع جايگزين بايوس مي‌شود و البته بسيار مفصل‌‌تر، پيچيده‌تر و پيشرفته‌تر از آن و چيزي شبيه به يک سيستم ‌عامل خواهد بود و در نتيجه محيط حالت DOS بايوس‌هاي فعلي، جاي خود را به محيط گرافيکي حالت ويندوز مي‌دهد که امکان استفاده از ماوس نيز در آن فراهم شده است.

UEFI کنترل سيستم را بعد از روشن کردن آن و قبل از شروع به کار سيستم ‌عامل به دست مي‌گيرد (شکل 1).

با توجه به اينکه UEFI‌جايگزين بايوس شده و قرار است کار آن را به نحو بهتري انجام دهد، لازم است بدانيم کار بايوس چه بوده و UEFI چه بهبودي در آن داده است.

بايوس (Basic Input/Output System) برنامه‌اي است که به محض روشن شدن کامپيوتر فعال شده و کنترل کامپيوتر را بر عهده مي‌گيرد و پس از طي مراحلي کنترل را به سيستم‌‌عامل مي‌سپارد.

بايوس جريان داده‌اي پيش از بوت را مابين سيستم‌‌عامل و تجهيزات جانبي مانند هاردديسک، کارت گرافيک، کيبورد و ماوس مديريت مي‌کند.

وقتي کامپيوتري روشن مي‌‌شود، بايوس بررسي مي‌کند که آيا تمامي تجهيزات لازم براي عملکرد صحيح کامپيوتر فعالند و درست عمل مي‌کنند يا خير. سپس Loader، سيستم ‌عامل را از هاردديسک در حافظه بارگذاري مي‌کند.

بايوس به وسيله سيستم‌هاي منطبق با PC/AT که براساس معماري X86، 16 بيتي و Real Mode کار مي‌کنند، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

در عوض UEFI‌ مخصوص يک معماري پردازنده خاص نيست و بنابراين مي‌تواند عملکرد يکساني را روي فناوري‌‌هاي متفاوت داشته باشد. مزيت ديگر UEFI‌ اين است که برخلاف بايوس، امکان بوتي مدرن و پيشرفته را در اختيار تمامي سيستم‌ها قرار مي‌دهد.

در آن زمان به دليل محدوديت‌هاي بايوس، مثل استفاده از مد 16 بيتي پردازنده، يک مگابايت فضاي قابل آدرس‌دهي و ساير محدوديت‌هاي سخت‌افزاري که براي يک سرور رده بالا غير قابل قبول بود، آنها را  مجبور به طراحي بايوس جديدي به نام Intel Boot Initiative کرد که بعدها به EFI تغيير نام داد.

در سال 2005 انجمن UEFI تأسيس شد و در حال حاضر مسئوليت توسعه و استانداردسازي آن را بر عهده دارد.
نسخه 2.1 مشخصات UEFI در ژانويه 2007 منتشر شد. نشاني اينترنتي اين انجمن www.uefi.org است. امروزه شرکت‌هاي معتبري همچون
 AMD، AMI، Apple، Dell، HP، IBM، Insyde، Intel، Lenovo، Microsoft و Phoenix از اعضاي فعال انجمن UEFI‌ هستند.

مشخصات UEFI براساس مشخصات EFI نسخه 1.10 که اولين بار توسط اينتل منتشر شد، در نظر گرفته شده و البته تغييرات و بهينه‌سازي‌هايي نيز در آن اعمال شده است.

اينتل به انجمن UEFI اجازه استفاده از مشخصات EFI 1.10 را داد و در عين حال مشخصات EFI 1.10 را به نام خود ثبت کرد و البته هيچ نسخه جديدي هم بعد از آن نداد. پس از آن هر نسخه‌اي که توسط انجمن UEFI منتشر شود، هيچ ارتباطي به اينتل ندارد و مجوز آن متعلق به انجمن UEFI است.

انجمن UEFI پيش‌بيني مي‌کند به زودي تمامي سازندگان بايوس، سيستم‌‌عامل، کارت‌هاي افزودني و ... اقدام به طراحي UEFI‌هايي با مشخصات ذکر شده توسط انجمن UEFI نمايند.

UEFI‌ براي استانداردسازي دو وظيفه اصلي بايوس، تلاش مي‌کند:
• رابط بين ميان‌افزار و سيستم‌‌عامل
• راه‌اندازي ابتدايي پلتفرم سخت‌افزاري.

براي اين منظور دو گروه کاري در انجمن UEFI تشکيل شده است.

گروه کاري مشخصات UEFI که اختصاراً USWG ناميده مي‌شود، مشخصات UEFI را تعريف مي‌کند و رابط ميان‌افزار به سيستم‌عامل را مانند وقفه‌هاي نرم‌افزاري و Data Area بايوس را توصيف مي‌کند.

گروه کاري راه‌اندازي ابتدايي پلتفرم که اختصاراً PIWG‌ ناميده مي‌شود، وظيفه توسعه و پيشرفت همکاري متقابل سازندگان ميان‌افزار با توليدکنندگان سخت‌افزار را بر عهده دارد.

UEFI‌ در واقع يک رابط است که مي‌تواند روي بايوس قرار گيرد و يا در سيستم‌هايي که فاقد بايوس هستند، به تنهايي کار بايوس را انجام دهد.

Runtime Service: شامل سرويس‌هايي مثل تاريخ، زمان و NVRAM مي‌شود. NVRAM يک نام عمومي براي هر نوع حافظه‌اي است که اطلاعات را به صورت دايمي نگه مي‌دارد و در اين جا اشاره به بايوس دارد.

• نوع اول آن در کنار بايوس سنتي قرار مي‌گيرد. يعني همچنان بايوس به همان شکل قديمي وجود دارد و در کنار آن UEFI با امکاناتي متفاوت قرار دارد و کاربر مي‌تواند در صورت نياز UEFI را فعال کرده و از آن استفاده کند.

• نوع دوم فاقد بايوس بوده و UEFI‌ کاملاً جايگزين بايوس مي‌شود. البته هدف نهايي UEFI نيز همين نوع دوم است، اما در حال حاضر به ندرت مي‎توان دستگاهي يافت که UEFI نوع دوم داشته باشد.

در حال حاضر شرکت‌هاي مختلف از نام‌هاي دلخواه براي UEFI استفاده مي‌کنند، مثلاً شرکت ASUS آن را Express Gate‌ مي‌نامد و شرکت MSI نيز آن را Click BIOS معرفي مي‌کند. جالب اينکه هر يک از اين شرکت‌ها UEFI خود را با امکانات متفاوتي عرضه کرده‌اند و به خوبي روشن است که فعلاً از استاندارد يکساني پيروي نمي‌کنند (شکل 2).

بدون اينکه معطل اجراي ويندوز و برنامه‌هاي مختلف شويد.

سخن پايانيبا توجه به مزاياي فراوان UEFI و تمايل توليدکنندگان به استفاده از آن، به احتمال زياد در سال 2011 اغلب مادربوردها از اين فناوري‌ استفاده خواهند کرد.

.

.

.

.مقالات و ترفند سخت افزار

-فناوری ATI Eyefinity چیست؟ --زنده كردن كارتريج پرينتر --آپدیت کردن بایوس مادربرد های گیگابایت

( Gigabyte ) -آموزش مفاهیم تئوری اورکلاک پردازنده‌های Inte--آموزش مفاهیم تئوری اورکلاک پردازنده‌های

Intel (قسمت دوم)--آموزش مفاهیم تئوری اورکلاک پردازنده‌های Intel (قسمت سوم)( Corei7 و Corei5)-

-روش برای اتصال لپ تاپ به تلویزیون --فناوری ATI Eyefinity چیست؟--گران‌ترین و ارزان‌ترین لپ‌تاپ‌ها در ايران -

آموزش آپدیت کردن بایوس مادربرد های MSI--روش اورکلاک پردازنده هاي شرکت AMD-نحوه نصب و آپدیت BIOS

مادربوردهای Asus--تعويض وضعيت پاور ويندوز-سوالات مهم در مورد SSD --رم های DDR2 و DDR3 چه تفاوتهایی

دارند؟--اورکلاک چیست و چگونه انجام می‌پذیرد؟--آموزش نصب هارد دوم در 5 مرحله--از کار انداختن رمز عبور

BIOS--ده ترفند جهت خنک نگه‏داشتن قطعات کامپیوتر--چهار ترفند کاربردی جهت بهینه سازی استفاده از

پرینتر--روشن کردن کامپیوتر به شکل اتوماتیک و در زمان دلخواه--مديريت باتري در شرايط بحراني--هنرنمايي با

ماوس--بررسي منبع تغذيه (پاور)--بلو ری چیست؟ Blu Ray-

-RFID چيست و چگونه کار ميکند و طراحي يک نمونه از آن --سيستم‌هاي ذخيره‌سازي HDD، SSD يا Cloud-

-دوربین دید در شب --

-

-

نصب انواع سیستم عامل

-چگونگی نصب سیستم عامل آندروید بر روی PC EEE--راهنمای نصب نسخه جدید سیستم عامل مک lion--

نصب گام به گام ويندوز 7(باتصویر)--

-نصب دو توزیع لینوکس در کنار هم --نصب Ubuntu 10.4 به صورت مجازي-- آموزش نصب ويندوز XP به اختصار-

 چگونگي روش نصب ويندوز xp به‌صورت خودکار--استفاده از USB Drive براي نصب ويندوز 7 --

-چگونه ویندوز ۷ را به صورت مسالمت آمیز با ویندوز ۸ بر روی یک رایانه ---------

.

ترفندها فایرفاکس

-آدرس‌هاي کامل در فايرفاکس--آدرس‌هاي کامل در فايرفاکس--تعیین میزان حداکثر و حداقل بزرگنمایی بر روی

صفحات--پر رنگ نشدن تمام URL--طریق نصب کردن فلش پلیر بر روی فایرفاکس پرتال --پشتيبان‌گيري مرتب از

فايرفاكس -3 راه برای ایجاد نسخه مشابه از یک تب در فایرفاکس بدون استفاده از افزونه --افزایش سرعت

اسکرول --افزایش دوبرابری سرعت اینترنت در فایرفاکس---اجرای افزونه های ناسازگار --نحوه فعال نمودن حالت

مرور خصوصی صفحات در 4 مرورگر--

.

ترفند مروگر اوپرا

- راهی دیگر برای جستجو در وب با استفاده از مرورگر اپرا---

-14 ترفند کاربردي در مرورگر Opera با لينک دانلود آخرين نسخه --

.

ترفند ویندوز 8

-16 بيتي‌ها در ويندوز 8 --ساخت درایو مجازی بدون نرم افزار در ویندوز 8-----

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

..

.

.

.

.

.

.

.

.

..

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

منبع:ماهنامه رایانه خبر