مقدمههمانطور که اطلاع دارید، در ادامه سلسله مقالات آموزش اورکلاکینگ، در مقاله قبل به صورت عملی نحوه اورکلاک سیستم‌های مبتنی بر پردازنده‌های نسل قبل کمپانی اینتل (Pentium و Core2) را تشریح کردیم.

همانطور که مي‌دانيد، پردازنده‌های خانواده Core i7 بر پایه دو سوکت
LGA 1156 و LGA 1366 تولید می‌شوند.

• پشتیبانی از حافظه 2 کاناله در سوکت LGA 1156 و پشتیبانی حافظه 3 کاناله در سوکت LGA 1366
• انتقال کتترلر PCI-E از چیپست پل شمالی به درون پردازنده در پردازنده‌هاي سوکت LGA 1156

• عملکرد تقویت یافته و بهتر قابلیت Intel Turbo Boost Technology در پردازنده‌های بر پایه سوکت LGA 1156

با توجه به اين که قيمت تمام شده سیستم‌های مبتنی بر پردازنده‌های سوکت
 LGA 1366 بالا است و کمپانی اینتل بیشتر برنامه‌های آینده خود را برای این سوکت به پردازنده‌های سرور اختصاص داده است، در حال حاضر بیشتر خریداران سيستم‌هاي دسکتاپ به سمت خرید

معرفی
قبل از شروع بحث، ابتدا دیاگرام مرتبط با پلتفرم LGA 1156 را تشریح مي‌کنیم:

شکل 1

همانطور که در شکل 1 مشاهده مي‌کنید، در این پلتفرم، پردازنده تمامی گذرگاه‌های محوری حافظه و PCI-E را کنترل مي‌کند و عملا چیپست پل شمالی در این پلتفرم حذف شده است.

معرفی و تشریح انواع پارامترهای فرکانسBase Clock
فرکانس پایه موجود در این پلتفرم 133 مگاهرتز است. این فرکانس معمولاً با نام BCLK Frequency در بايوس مادربورد‌های مختلف مشاهده مي‌شود.

مهم‌ترین این دستگاه‌ها و گذرگاه‌هايي که در اورکلاک این پلتفرم نقش مهمی دارند، عبارتند از:

QPI LINK
گذرگاه QuickPath Interconnect یک گذرگاه نقطه به نطقه ارتباطی است که کمپانی اینتل آن را برای رقابت با گذرگاه Hyper Transport کمپانی AMD طراحی کرده است.

در مادربورد‌های کنونی بر پایه چیپست P55، دو Multiplier مختلف (18 و 16) وظیفه ساخت فرکانس گذرگاه QPI را با استفاده از فرکانس  BCLKبر عهده دارند.

این مقدار در حالت پیش‌فرض روی 18 تنظیم شده است. توصیه مي‌شود براي کاهش هر چه بیشتر محدودیت موجود در اورکلاک این پلتفرم، در هنگام اورکلاک این مقدار را به 16 کاهش دهید.

Uncore Frequency
همانطور که مي‌دانيد، در نسل جدید سیستم‌های مبتني بر پردازنده اینتل، کنترلرهاي حافظه به درون پردازنده منتقل شده‌اند.
این چیپست پل شمالی وظیفه ارتباط بین کنترلر حافظه و حافظه نهان سطح3  موجود در پردازنده را بر عهده دارد. در پردازنده‌هایCore i7 بر پایه سوکت LGA 1156 ضریب این فرکانس به صورت مستقل در

Memory Frequency
این عبارت با نام‌های دیگر نظیر
 DRAM Frequency ، Memory Speed و Memory Clock نیز بکار برده مي‌شود.
این مقدار، فرکانس واقعی حافظه اصلی و گذرگاه حافظه را نشان مي‌دهد. براي مثال در حافظه‌های DDR2 این مقدار مي‌تواند
400، 533، 667 يا 800 مگاهرتز باشد.

Core Speed
 این عبارت که با نام‌های دیگر نظیر
CPU Speed، CPU Frequency، CPU Clock Frequency، CPU و Clock Speed نيز نامیده مي‌شود، فرکانس هسته پردازنده است.
در اورکلاک سیستم‌های مبتنی بر پردازنده‌های اینتل، افزایش این فرکانس هدف اصلی است و تاثیر مستقیم بر افزایش کارآیی سیستم دارد. همانطور که قبلاً اشاره شد، سایر گذرگاه‌ها فرکانس Base Clock را با استفاده از ضرب کننده و تقسیم کننده‌های مختلف به فرکانس‌های کاری خود تبدیل مي‌کنند.
روش محاسبه فرکانس‌هایی که در اورکلاک این پلتفرم به آن نیاز مبرم داریم، به شرح زیر است:

BCLK x CPU ratio (Multiplier) = CPU Core frequency BCLK x QPI ratio (Multiplier) = QPI link speed BCLK x Memory ratio (Multiplier) = Memory frequency

در مقالات شماره‌های قبل ديديد که اگر اورکلاک هسته پردازنده را هدف اصلی در اورکلاک این پلتفرم قرار دهیم، دو راه برای افزایش فرکانس هسته پردازنده پیش رو خواهيم داشت:
• افزایش ضریب فرکانس هسته پردازنده (CPU Multiplier)
• افزایش فرکانس پایه (BCLK)

همانطور که مي‌دانيد فقط پردازنده‌های سری Extreme اینتل (که قیمت نسبتا بالایی نیز دارند)، از CPU Multiplier باز برخوردارند و در بقيه مدل‌ها Multiplier قفل است و امکانم تغيير ندارد به همين دليل معمولا در اورکلاک این نوع پردازنده‌ها از افزایش فرکانس BASE Clock استفاده مي‌شود.

 QPI و Memory Frequency نیز افزایش مي‌یابد. در ادامه بحث روش‌های کنترل و تنظیم فرکانس‌های نام برده را در وضعیت‌های مختلف تشریح خواهیم کرد.

تشریح پارامتر‌های ولتاژ
همانطور که در شماره‌های قبل اشاره شد، با افزایش فرکانس قطعات سخت‌افزاری، توان مصرفی آنها افزایش خواهد یافت.

شکل 2

CPU Core Voltage
این پارامتر در بايوس مادربورد‌های مختلف با نام‌های دیگری نظیر
CPU Voltage، CPU Vcore و CPU VID مشاهده مي‌شود. این پارامتر، ولتاژ هسته اصلی پردازنده را تأمین مي‌کند و یکی از مهم‌ترین پارامترهای ولتاژ براي اورکلاک هر چه بیشتر فرکانس هسته پردازنده است.

تجربه در مورد این خانواده از پردازنده‌ها ثابت کرده که معمولا تا فرکانس هسته 4 گيگاهرتز، حداکثر مقدار 1.35 تا 1.4 ولت برای این پارامتر، پایداری کامل سیستم را تضمین مي‌نماید.

CPU VTT Voltage
این پارامتر با نام‌های دیگری نظیر IMC Voltage و QPI/VTT Voltage نیز نامیده مي‌شود. این ولتاژ وظیفه تغذیه پل شمالی تعبیه شده در پردازنده‌های نسل جدید کمپانی اینتل را بر عهده دارد.
همانطور که اشاره شد، پل شمالی تعبیه شده در پردازنده‌های Core i7 اصطلاحاً Uncore نامیده مي‌شود و وظیفه اصلی این قسمت ارتباط بین حافظه L3 پردازنده و کنترلر حافظه تعبیه شده در پردازنده است.
مقدار پیش‌فرض این پارامتر 1.1 ولت است. مقدار این پارامتر یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش هر چه بیشتر Base Clock و در نهایت افزایش فرکانس هسته پردازنده است. حداکثر مقدار مجاز تعیین شده این پارامتر 1.35 ولت است.
تجربه ثابت کرده که اگر Base Clock پروفایل اورکلاکی که مد نظر دارید کمتر از
 200 مگاهرتز باشد، حداکثر 1.35 تا 1.4 ولت پایداری کامل را فراهم خواهد نمود.

CPU PLL Voltage
در تمامی پردازنده‌های کنونی کمپانی اینتل یک مدار کنترل کننده phase lock loop يا همان PLL تعبیه شده است. این مدار در واقع یک سیستم کنترلر فیدبک دار است که فاز سیگنال ورودی را با فاز سیگنال مرجع خود مقایسه و همسان مي‌کند. در واقع از این‌ نوع مدارها برای تثبیت هر چه بیشتر فرکانس استفاده مي‌شود.
مقدار پیش‌فرض این پارامتر 1.8 ولت، و حداکثر مقدار مجاز تعیین شده 1.9 ولت است.
تجربه نشان داده که برای مقادیر Base Clock بیش از 200 مگاهرتز، مقدار 1.9 ولت از این ولتاژ راه هموارتری برای رسیدن به فرکانس بالاتر، پیش روی اورکلاکرها قرار مي‌دهد.

Memory Voltage
این پارامتر در بايوس مادربورد‌های مختلف با نام DRAM Voltage نیز ديده مي‌شود. تامین ولتاژ ماژول‌های حافظه و همچنین کنترلر حافظه موجود در پردازنده، بر عهده این پارامتر است.

 CPU VTT Voltage نیز نیاز به افزایش دارد.

PCH Core Voltage: تامین ولتاژ چیپست کنترلی I/O (در مادربورد‌های کنونی چیپست P55) بر عهده اين پارامتر است.
مقدار پیش‌فرض این پارامتر 1.05 ولت است و حداکثر مقدار مجاز تعیین شده توسط کمپانی سازنده نیز 1.1 ولت است.
 چون این چیپست فقط وظیفه کنترل دستگاه‌های ورودی و خروجی را بر عهده دارد و هیچ‌ یک از گذرگاه‌های تحت کنترل این چیپست دخالت مستقیم در اورکلاک پردازنده و حافظه ندارند، نیازی به افزایش این ولتاژ در حین اورکلاک این پلتفرم نيست.

بررسی و تشریح پارامترهای کنترل مصرف انرژی در این پلتفرم
معمولاً تعدادی پارامتر براي کنترل توان مصرفی پردازنده در زمان بیکاری پردازنده، توسط کمپانی سازنده پیش‌بینی مي‌شود.

از جمله این موارد، مي‌توان به موارد زير اشاره کرد:

(C1E (CPU Enhanced Halt State (EIST Function (Enhanced Intel SpeedStep Technology CPU C-State Capability C2/C2E State Support C4/C4E/C6/C7 State Support

نکات مهم: • اگر قصد اورکلاک پردازنده با استفاده از روش افزایش فرکانس مرجع را دارید، توصیه مي‌شود در بايوس مادربورد، گزينه CPU Spread spectrum را غیرفعال کنید.

• همانطور که مي‌دانيد، پردازنده‌های High-End مبتنی بر خانواده Nehalem از فناوري Intel Turbo Boost برخوردارند.