جز من به جهان نبود کس در خور عشق 
زان بر سر من نهاد چرخ افسر عشق

  یک بار به طبع خوش شدم چاکر عشق 
دارم سر آنکه سر کنم در سر عشق

@@@@@@@@

تحویل کنم نام خود از دفتر عشق 
تا باز رهم من از بلا و سر عشق

نه بنگرم و نه بگذرم بر در عشق 
عشق آفت دینست که دارد سر عشق

@@@@@@@@

جز تیر بلا نبود در ترکش عشق 
جز مسند عشق نیست در مفرش عشق

جز دست قضا نیست جنیبت کش عشق 
جان باید جان سپند بر آتش عشق

@@@@@@@@

گویند که کرده‌ای دلت برده‌ی عشق 
وین رنج تو هست از دل آورده‌ی عشق

گر بر دارم ز پیش دل پرده‌ی عشق 
بینند دلی به نازپرورده‌ی عشق

@@@@@@@@

کی بسته کند عقل سراپرده‌ی عشق 
کی باز آرد خرد ز ره برده‌ی عشق

بسیار ز زنده به بود مرده‌ی عشق 
ای خواجه چه واقفی تو از خرده‌ی عشق

@@@@@@@@

چشمی دارم ز اشک پیمانه‌ی عشق 
جانی دارم ز سوز پروانه‌ی عشق

امروز منم قدیم در خانه‌ی عشق 
هشیار همه جهان و دیوانه‌ی عشق

@@@@@@@@

خورشید سما بسوزد از سایه‌ی عشق 
پس چون شده‌ای دلا تو همسایه‌ی عشق

جز آتش عشق نیست پیرایه‌ی عشق 
اینست بتا مایه و سرمایه‌ی عشق

@@@@@@@@

آن روز که شیر خوردم از دایه‌ی عشق 
از صبر غنی شدم به سرمایه‌ی عشق

دولت که فگند بر سرم سایه‌ی عشق 
بر من به غلط ببست پیرایه‌ی عشق

@@@@@@@@

کردی تو پریر آب وصل از رخ پاک 
تا دی شدم از آتش هجر تو هلاک

امروز شدی ز باد سردم بی‌باک 
فردا کنم از دست تو بر تارک خاک

@@@@@@@@

ای آصف این زمانه از خاطر پاک 
همچون ز سلیمان ز تو شد دیو هلاک

ای همچو فرشته اندری عالم خاک 
آثار تو و شخص تو دور از ادراک

@@@@@@@@

زین پیش به شبهای سیاه شبه‌ناک 
خورشید همی نمودی از عارض پاک

امروز به عارضت همی گوید خاک 
ای روز زمانه «انعم الله مساک»

@@@@@@@@

ناید به کف آن زلف سمن مال به مال 
نی رقص کند بر آن رخان خال به خال

ای چون گل نو که بینمت سال به سال 
گردنده چو روزگاری از حال به حال

@@@@@@@@

هر چند شدم ز عش تو خوار و خجل 
در عشق بجز درد ندارم حاصل

از تو نکنم شکایت ای شمع چگل 
کین رنج مرا هم از دل آمد بر دل

@@@@@@@@

ای عهد تو عهد دوستان سر پل 
از وصل تو هجر خیزد از عز تو دل

پر مشغله و میان تهی همچو دهل 
ای یک شبه همچو شمع و یک روزه چو گل

@@@@@@@@

از گفته‌ی بد گوی تو چون هر عاقل 
در کوشش خصم تو چو هر بی‌حاصل

خالی نکنم تا ننهندم در گل 
سودای تو از دماغ و مهر تو ز دل

@@@@@@@@

با چهره‌ی آن نگار خندان ای گل 
بیرون نبری زیره به کرمان ای گل

بیهوده تن خویش مرنجان ای گل 
هان چاک مزن بر به گریبان ای گل

@@@@@@@@

ای عمر عزیز داده بر باد ز جهل 
وز بی‌خبری کار اجل داشته سهل

اسباب دوصد ساله سگالنده ز پیش 
نایافته از زمانه یک ساعت مهل

@@@@@@@@

در عشق تو خفته همچو ابروی توام 
زخمم چه زنی نه مرد بازوی توام

در خشم شدی که گفتمت ترک منی؟ 
بگذاشتم این حدیث، هندوی توام

@@@@@@@@

از روی عتاب اگر چه گویی سردم 
در صف بلا گرچه دهی ناوردم

روزی اگر از وفای تو برگردم 
در مذهب و راه عاشقی نامردم

@@@@@@@@

بسیار ز عاشقیت غمها خوردم 
در هجر بسی شب که به روز آوردم

رنج دل و خون دیده حاصل کردم 
گر جان برم از دست تو مرد مردم

@@@@@@@@

بر دل ز غم فراق داغی دارم 
در یافتن کام فراغی دارم

با این همه پر نفس دماغی دارم 
بر رهگذر باد چراغی دارم

@@@@@@@@

هر بار ز دیده از تو در تیمارم 
تا بهره ز دیدار تو چون بردارم

ای یار چو ماه اگر دهی دیدارم 
چون چرخ هزار دیده در وی دارم

@@@@@@@@

هر روز به درد از تو نویدی دارم 
بر تهمت عود خشک بیدی دارم

نومید مکن مرا و رخ برمفروز 
کاخر به تو جز درد امیدی دارم

@@@@@@@@

نامت پس ازین یارا به اسم دارم 
نوشت پس ازین چو نیش کژدم دارم

چون مار سرم بکوب ارت دم دارم 
از سگ بترم اگر به مردم دارم

@@@@@@@@

در خوابگه از دل شب آتش بیزم 
چون خاکستر به روز ز آتش خیزم

هر گه که کند عشق تو آتش تیزم 
چون شمع ز درد بر سر آتش ریزم

 

@@@@@@@@[[

ای عارض گل پوش سمن پاش تو خوش 
ای چشم پر از خمار جماش تو خوش

ای زلف سیه فروش فراش تو خوش 
بر عاشق پر خروش پرخاش تو خوش

@@@@@@@@

بر طرف قمر نهاده مشک و شکرش 
چکند که فقاع خوش نبندد به درش

در کعبه‌ی حسن گشت و در پیش درش 
عشاق همه بوسه‌زنان بر حجرش

@@@@@@@@

چون نزد رهی درآیی ای دلبر کش 
پیراهن چرب را تو از تن درکش

زیرا که چو گیرمت به شادی در کش 
در پیرهن چرب تو افتد آتش

@@@@@@@@

نی آب دو چشم داری ای حورافش 
زان روی درین دلست چندین آتش

بی باد تکبر تو ای دلبر کش 
با خاک سر کوی تو دل دارم خوش

@@@@@@@@

با سینه‌ی این و آن چه گویی غم خویش 
از دیده‌ی این و آن چه جویی نم خویش

بر ساز تو عالمی ز بیش و کم خویش 
آنگاه بزی به ناز در عالم خویش

@@@@@@@@

می بر کف گیر و هر دو عالم بفروش 
بیهوده مدار هر دو عالم به خروش

گر هر دو جهان نباشدت در فرمان 
در دوزخ مست به که در خلد به هوش

@@@@@@@@

ای برده دل من چو هزاران درویش 
بی رحمیت آیین شد و بد عهدی کیش

تا کی گویی ترا نیازارم بیش 
من طبع تو نیک دانم و طالع خویش

@@@@@@@@

گه در پی دین رویم و گه در پی کیش 
هر روز به نوبتی نهیم اندر پیش

در جمله ز ما مرگ خرد دارد بیش 
هستیم همه عاشق بدبختی خویش

@@@@@@@@

هر چند بود مردم دانا درویش 
صد ره بود از توانگر نادان بیش

این را بشود جاه چو شد مال از پیش 
و آن شاد بود مدام از دانش خویش

@@@@@@@@

دی آمدنی به حیرت از منزل خویش 
امروز قراری نه به کار دل خویش

فردا شدنی به چیزی از حاصل خویش 
پس من چه دهم نشان ز آب و گل خویش

@@@@@@@@

آراست بهار کوی و دروازه‌ی خویش 
افگند به باغ و راغ آوازه‌ی خویش

بنمای بهار را رخ تازه‌ی خویش 
تا بشناسد بهار اندازه‌ی خویش

@@@@@@@@

از عشق تو ای سنگدل کافر کیش 
شد سوخته و کشته جهانی درویش

در شهر چنین خو که تو آوردی پیش 
گور شهدا هزار خواهد شد بیش

@@@@@@@@

معشوقه دلم به آتش انباشت چو شمع 
بر رویم زرد گل بسی کاشت چو شمع

تا روز به یک سوختنم داشت چو شمع 
پس خیره مرا ز دور بگذاشت چو شمع

@@@@@@@@

از یار وفا مجوی کاندر هر باغ 
بی هیچ نصیبه عشق میبازد زاغ

تا با خودی از عشق منه بر دل داغ 
پروانه شو آنگاه تو دانی و چراغ

@@@@@@@@

نیکوتری از آب روان اندر باغ 
زیباتری از جوانی و مال و فراغ

لیکن چه کنم که عشقت ای شمع و چراغ 
جویان بودست درد ما را از داغ

@@@@@@@@

نادیده من از عشق تو یک روز فراغ 
بهره نبرد مرا ز وصلت جز داغ

کردی تن من ز تاب هجران چو کناغ 
تا خو داری تو دوست کشتن چو چراغ

@@@@@@@@

ای بیماری سرو ترا کرده کناغ 
پس دست اجل نهاده بر جان تو داغ

خورشید و چراغ من بدی و پس از این 
ناییم بهم پیش چو خورشید و چراغ

@@@@@@@@

در راه تو ار سود و زیانم فارغ 
وز شوق تو از هر دو جهانم فارغ

خود را به تو داده‌ام از آنم بی‌غم 
غمهای تو می‌خورم از آنم فارغ

@@@@@@@@

تا دید هوات در دلم غایت عشق 
در پیش دلم کشید خوش رایت عشق

گر وحی ز آسمان گسسته نشدی 
در شان دل من آمدی آیت عشق

@@@@@@@@

بر سین سریر سر سپاه آمد عشق 
بر میم ملوک پادشاه آمد عشق

بر کاف کمال کل، کلاه آمد عشق 
با اینهمه یک قدم ز راه آمد عشق

 

 

 

ادامه مطالب

رباعیات حکیم سنایی -بخش یازدهم-دوازدهم

 

 

برچسب‌ها: سنایی, رباعيات, گزیده ای از رباعیات سنایی غزنوی