یونیکس معروفترین سیستم عاملی است که بر روی انواع مختلف کامپیوترها ( از میکروکامپیوترها گرفته تا ابر کامپیوترها) پیاده سازی شده است. UNIX سیستم عاملی چند کاربره و چند برنامه ای می باشد و قابلیتهای شبکه ای ، پردازش توزیع شد ه ،بلادرنگ و چند پردازنده ای در نسخه های متعددی از آن پیاده سازی شده است . یونیکس دارای سیستمی باز بوده و SOURCE نسخه های زیادی از آن به صورت آزاد در اختیار همه افراد قرار دارد . این سیستم عامل در محیطی تحقیقاتی متولد شده و در دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی به تدریج قابلیتهای زیادی به آن اضافه شده است و هم اکنون در مراکز علمی وتجاری محبوبیت زیادی دارد . از آنجا که این سیستم عامل به زبان C نوشته شده است قابلیت حمل آن بر روی انواع مختلف کامپیوترها وجود دارد.

سه بخش اصلی این سیستم عامل عبارتند از: هستهKernel) ) ، پوسته shell) ) و سیستم فایل file system) ) . هنگامی که سیستم روشن می گردد ، هسته سیستم عامل شروع به اجراء شده و همواره در حافظه باقی می ماند . این هسته تمام وظایف پایه ای و اصلی سیستم عامل را انجام می دهد. منظور از پوسته همان مفسر خط فرمان است که کاربران به طور مستقیم با آن سروکار دارند . کاربران دستورات خود را به پوسته داده و پوسته آنها را به دستورات قابل درک برای هسته تبدیل می کند.
نسخه های اولیه یونیکس به صورت متنی بودند (مثل DOS ) ولی نسخه های اخیر عموما دارای محیط گرافیکی نیز می باشند (مانند ویندوز ) . به محیط گرافیکی استاندارد UNIX محیط X windose گفته میشود .

از آنجا که از ابتدا امکانات شبکه ای به صورت اصولی در یونیکس قرار داده شده بود ، طراحی وتوسعه شبکه اینترنت به طور عمده بر مبنای یونیکس انجام گرفت.
قدم اول : ورود به سیستم

قدم اول برای کار با یونیکس مانند تمام سیستم عاملهای چند کاربره ، برقراری ارتباط یا ورود به سیستم login) ) می باشد. پس از روشن کردن سیستم عبارت زیر نمایش داده می شود :

: Login
در این حال باید نام کاربری username) ) خود را وارد ساخته و کلید Enter را بزنید. در بعضی از کیبوردها نام این کلید Return است.
همانطور که می دانید در سیستم های چند کاربره کاربر ویژه ای به نام کاربر ریشه root user) ) ، کاربر برتر super user ))، سوپر وایزر supervisor)) یا مدیر سیستم system administrator)) وجود دارد که مدیریت کل سیستم را انجام می دهد و آزادی عمل کامل دارد . این کاربر می تواند به تمامی فایلها و اطلاعات سیستم دسترسی همه جانبه داشته باشد و تنظیمات سیستم را انجام دهد. همچنین می تواند کاربران جدیدی را تعریف کرده و برای هر یک محدودیتها خاصی را اعمال کند.

بعد از ورود username عبارت زیر نمایش داده می شود:
: Password
جلوی این عبارت باید رمز عبور خود را وارد کنید ، هنگام ورود رمز ، چیزی روی مانیتور نمایش داده نمی شود. پس از ورود رمز، بسته به نسخه UNIX مورد استفاده ، پیامهای مختلفی را مشاهده خواهید کرد . اگر login به سیتم موفق نباشد. پیامی مثل login denied یا login incorrect را دریافت خواهید کرد و غالبا سیستم دوباره عبارت loginرا نشان میدهد.

تذکر مهم: در یونیکس( بر خلاف (DOS کوچک یا بزرگ بودن حرف مهم است و این دو با هم تفاوت دارند . مثلا اگر نام کاربری شما ALI باشد و جلوی login عبارت Ali را وارد کنید قابلقبول نخواهد بوده یا مثلا اگردستور chmod را به صورت CHMOD بنویسید اجرا نخواهد شد.

توجه کنید پیامی مثل login denied مشخص نمی ساد که آیا user nme اشتباه بوده یا کلمه عبور.

بدین ترتیب امنیت سیستم در مقابل افراد غریبه بیشتر می شود.

نکته دیگر آنکه می توان از راه دور توسط یک کامپیوتر خانگی به یک سیستم سرویس دهنده یونیکس متصل شد. در این حال غا لبا می بایست بر روی یک کامپیوتر شخصی یک برنامه terminal emulation اجرا شود تا آن را به یک ترمینال از راه دور مثل VT100 تبدیل کند . هنگام ارتباط ازراه دور به یک سیتم غالبا نام و ورژن سیستم عامل آن کامپیوتر دور نمایش داده شده و سپس نام کاربر و رمز وی پرسیده می شود.







نسل‌های مختلف سیستم‌عامل‌های یونیکسی:

یونیکس یک سیستم عامل است که در سال 1960 و 1970 به‌وسیلهٔ گروهی از کارمندان آزمایشگاههای بل متعلق به شرکت اِی‌تی اَند تی (AT&T Bell Labs) شامل کن تامپسون (طراح اصلی و پایه‌گذار) و دنیس ریچی نوشته شد. بتدریچ دیگران نیز به تیم کوچک آن‌ها پیوستند، کسانی مانند داگلاس مَکیلروی.

اگر گفته شود یونیکس آغازگر «دوره اطلاعات» و در امتداد آن «عصر اینترنت» است، کوچک‌ترین سخنی به گزافه گفته نشده است. درواقع تا همین امروز هم، تقریباً %100 پیمان‌های مهم و باز که جنبش اینترنت را پدید آورده‌اند، مانند وب، از خاوندادهٔ یونیکس آمده و می‌آیند. اینترنت در آغاز در یونیکس گسترش یافت و تا سال‌ها، واژهٔ «اینترنت» در میان کاربران یونیکس واژه‌ای کاملاً عادی و روزمرّه بود، درحالیکه دیگران حتی این واژه را نشنیده بودند و یا با اکراه تمام به آن بی اعتنائی و حتی آن را مسخره می‌کردند.

سیستم‌های یونیکس امروزی به شاخه‌های مختلفی که در مرور زمان توسط AT&T توسعه داده شده، تبدیل گسته است. یونیکس طوری طراحی شده است تا قابل انتقال به هر سیستمی، چند کاره و همچنین چند کاربره باشد. سیستم‌های یونیکس با ایده‌های جدیدی که مطرح کرده‌اند،شناخته می‌‌شوند: پرونده‌های متنی ساده، مترجم‌های خط فرمان و سامانه پرونده‌گردانی (File System) سلسله مراتبی و غیره. در مهندسی نرم افزار، یونیکس به خاطر زبان برنامه‌نویسی سی و فلسفه یونیکس ذکر می‌‌شود.

صاحب علامت تجاری یونیکس در حال حاضر open group است.در حالی که مدعی در حال حاضر متن برنامه‌های یونیکس The sco group و Novell است.



تاریخچه یونیکس:

داستان از سال 1960 آغاز می شود . در این زمان نخستین سیستم عامل چند کاربره که به عنوان کارگزار(Server) می توانست با نصب بر روی یک رایانه به چند رایانه دیگر سرویس دهد(Time Sharing) ساخته شد . این سیستم عامل که CTSS نام داشت و می توانست 20 کاربر را با یک رایانه IBM 7090 به خوبی اداره کند به شدت مورد توجه و مفید واقع شد. و همه دریافتند که بخش عظیمی از رایانه های آینده از این فناوری بهره خواهند گرفت، به طوری که در سال 1965 سه شرکت از برجسته ترین نقش آفرینان رایانه در جهان برآن شدند که روی سیستم عامل MULTICS کار کنند ولی چون این سیستم اجزای زیادی داشت و از حد معین بزرگ تر شد، یکی از این شرکت ها پروژه را رها کرد. پس از این ماجرا دنیس ریچی ، کن تامسون وبرین کرنیگان یونیکس(Unics) را در آزمایشگاه بل بر اساس MULTICS به وجود آوردند . وUnics به تدریج Unix نام گرفت . با توجه به یکی ازقوانین آمریکا AT&T که یکی از شرکت های دست اندرکاربود و پروژه را ادامه نداده بود نمی توانست از یونیکس استفادهٔ‌ بازرگانی بکند ؛ به این ترتیب لینوکس رایگان به بازار عرضه شد. و پس از این است که یونیکس به زبان C نوشته می شود .AT&T نیز یونیکس را برای دانشگاه های مختلف فرستاده ویونیکس کم کم در محافل علمی محبوب می شود. در سال 1974 دانشجویان دانشگاه برکلی آغاز به برنامه نویسی برای یونیکس می کنند و آن را برای دانشگاه های دیگر و AT&T می فرستند وبا ادامه ی این کار یونیکس در سال 1977 به یک سیستم عامل کامل تبدیل می شود. دانشگاه های دیگر نیز مانند MIT, Purdue , Stanford و... کارهای بسیاری برای لینوکس می کنند. با نوشتن برنامه های اینترنتی برای یونیکس در سال 1980 به وسیلهٔ دانشگاه برکلیٰ یونیکس در سازمان‌های دولتی و شرکت‌های شبکه و کارگزارها(Servers) به گستردگی به کار گرفته می شود. از این زمان شمار فراوانی از شرکت‌های بازرگانی نیز از یونیکس برای کارهای بازرگانی خود بهره می جویند و نسخه های بازرگانی یونیکس هم به بازار می آیند که از این گروه می‌توان پخش‌های زیر را نام برد.

· Xenix by Microsoft

· AIX by IBM

· HP-UX by HP

· ULTRIX by Digital

· SunOS by Sun







Kde چیست؟

محیط KDE نرم‌افزار قدرتمند روميزی است‌ كه‌ ﺑﻪﻁﻮﺭ ﺷﻔﺎﻑ ﺩﺭ شبكه ﻛﺎﺭ ﻛﺮﺩﻩﻭ‌ برای كاربران‌ ايستگاههای كاری ‌يونيكس‌ طراحی شده‌ است. KDE بدنبال‌ رفع‌ نياز به‌ يك‌ محيط آسان‌ برای ايستگاههای كاری يونيكس‌ است‌، مانند آنچه‌ در سيستم‌ عامل‌ كامپيوترهای اپل‌ و يا ويندوز می‌بينيد.

ما معتقديم‌ كه‌ امروزه‌ بهترين‌ سيستم ‌ عامل‌ موجود يونيكس‌ است‌. اگرچه‌ عدم‌ وجود يك‌ محيط آسان‌، مانعی است‌ بر سر راه ‌ گسترش‌ استفاده‌ از اين‌ سيستم‌ عامل‌ تابعنوان‌ يك‌ سيستم‌ مرسوم‌ در منازل‌ و دفاتر كار مورد استفاده‌ قرار گيرد، در واقع‌ يونيكس‌، برای افرادی كه‌در زمينه‌ تكنولوژی اطلاعات‌ بصورت‌ حرفه‌ای فعاليت‌ دارند يك‌ سيستم‌ عامل‌ بی‌همتاست‌ و هنگامی كه‌ صحبت‌ ازقابليت‌ اطمينان‌، اندازه‌پذيری و در دسترس‌بودن‌ به‌ ميان‌ باشد هيچ‌ رقيبی برای يونيكس‌ يافت‌ نمی‌شود. يونيكس‌ بازار سيستم‌های Server را هدف‌ قرار داده‌ و بهترين‌ بستر برای انجام‌ امور حرفه‌ای و عملی است‌. بدون‌ يونيكس‌ اينترنت‌ وجود نداشت‌، ولی يونيكس‌ برای كاربران‌ ميانی كامپيوتر مناسب‌ نيست‌.

گرچه‌ ‌اين‌ عبارت‌ با وجود نسخه‌ هايی از آن‌ از قبيل GNU/Linux، FreeBSD و NetBSD كه‌ برروی اينترنت‌ موجود هستند و هر کدام‌ در اندازه‌پذيری و قابليت‌ اطمينان‌ ﺑﻰﻧﻆﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺩ، عبارتی كاملا صحيح‌ نيست‌.


KDE يك‌ محيط روميزی‌:

با وجود KDE هم‌اكنون‌ محيطی قدرتمند و آسان‌ برای يونيكس‌ وجود دارد. بهمراه يك‌ نسخه‌ی رايگان‌ از يونيكس‌ نظير Linux، مجموعه‌ Unix/KDE بستری كاملا رايگان‌ برای همگان‌ فراهم‌ می‌آورد كه‌ می‌توان‌ از آن‌ استفاده‌ نموده‌ و يا حتیﻛﺪ آنرا تغيير دهند. گرچه‌ همواره‌، موقعيت‌ رشد و گسترش‌ وجود دارد ولی براين‌ باور هستيم‌ كه‌ در وضعيت‌ فعلی هم‌ به‌ ﺟﺎﻳﮕﺎﻩ مناسبی در ميان‌ سيستم‌ عامل‌های تجاری روميزی دست ‌يافته‌ايم‌. اميدواريم‌ كه‌ تركيب‌ يونيكس‌ و KDE محيطی را كه‌ سالها حرفه‌ای‌ها و دانشمندان‌ از آن‌ استقبال‌ كرده‌اند را در سطح‌ كاربران‌ متوسط هم‌ فراهم‌ نمايد.

KDE قالبی برای ايجاد و گسترش‌ برنامه‌های كاربردی:

توليد نرم‌افزار در يونيكس‌ X11 كار بسيار سخت‌ و زمانگيری بود. KDE متوجه‌ اين‌ موضوع‌ می‌باشد كه‌ارزش‌ يك‌ بستر نرم‌افزار بر پايه‌ی كاربردهای پيشرفته‌ و مناسبی است‌ كه‌ در آن‌ برای كاربران‌ نهايی در نظرگرفته‌ می‌شود. بر اين‌ اساس‌، پروژه‌ KDE بستر توليد برنامه‌های اسنادی درجه‌ اولی را بهمراه‌ پياده‌سازی ‌پيشرفته‌ترين‌ فن‌آوری‌ها در اين‌ زمينه‌ فراهم‌ آورده‌ و بدين‌ ترتيب‌ خود را در صف‌ اول‌ ﺭﻗﺎﺑﺖ با محصولات ‌پركاربری از قبيل‌ فن‌آوری MFC/COM/Activex شركت‌ ميكروسافت‌ قرارداده‌ است‌. مجموعه‌ی فن‌آوری اسنادی ‌ KDE KPart ، به‌ برنامه‌نويسان‌ اين‌ قابليت‌ را می‌دهد كه‌ نرم‌افزارهای سطح‌ بالا و پيشرفته‌ای را با اين‌ فن‌آوری به‌سرعت‌ ايجاد نمايند.




KDE و مجموعه‌ نرم‌افزارهای اداری‌: ‌

با بهره‌گيری از محيط ايجاد برنامه‌ در KDE تعداد زيادی برنامه‌ی كاربردی برای اين‌ محيط ايجاد شده.‌ ‌گروهی از اين‌ برنامه‌ها در ﺑﺨﺶ ﭘﺎﻳﻪﺍﻯ KDE‌ ﺩﺭﺩﺳﺘﺮﺱﻫﻤﮕﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ. هم‌اكنون‌ KDE در حال‌ توليد و تكميل‌ يك‌ مجموعه‌ نرم‌افزار اداری‌، مبتنی بر فن‌آوری KDE KPart است‌ كه‌ شامل‌ يك‌ نرم‌افزار صفحه‌ گسترده‌، يك‌ نرم‌افزار ارائه‌ كننده‌ (Presentation)، يك‌ سامان‌دهنده‌ (سررسيد) و نرم‌افزار پست‌ الكترونيك‌ و غيره‌ می‌باشد. KPresenter نرم‌افزار ارائه‌ دهنده‌ی KDE با موفقيت‌ در بسياری ازسمينارها و جلسات‌ برای نمايش‌ و ارائه‌ مطلب‌ بكار گرفته‌ شده‌ است‌.

از اواخر دهه‌ی ۶۰ میلادی که یونیکس، در آزمایشگاه‌های شرکت بل زاده شد، تا به امروز، این سیستم همواره به قدرت و پایداری مداوم معروف بوده است. در تمامی این سال‌ها یونیکس بر روی رایانه‌های Mainframe و کارگزارهای پیشرفته حکمرانی کرده است. اگر یونیکس نبود، امروزه اینترنت وجود نمی‌داشت. TCP/IP، پست الکترونیکی، و بسیاری دیگر از قراردادها و برنامه‌هایی که امروزه مورد استفاده‌ی کاربران رایانه هستند، با یونیکس متولد شدند و رشد یافتند. اما، در تمام این دوران، استفاده‌ از یونیکس هیچگاه برای کاربران معمولی رایانه آسان نبود. استفاده از یونیکس نیازمند دانش نسبتا بالای رایانه بود، و بر عکس ویندوز یا مکینتاش، محیط گرافیکی جذابی برای آن وجود نداشت. تلاش‌های شرکت‌هایی همانند Wind River و NEXT Step نیز در راه ساده کردن یونیکس نتیجه نداد؛ این عوامل، جنگ یونیکس‌ها با یکدیگر، و یک سری دادگاه‌های حقوقی از طرف شرکت AT&T دست در دست هم داده، گسترش یونیکس در بازار رایانه‌های خانگی را متوقف کرده و راه را برای ویندوز مهیا ساختند.

در این حال بود که پروژه‌ی KDE در اواخر سال ۱۹۹۶ به وجود آمد. اهداف KDE عبارت بودند ازآماده سازی بستری مناسب برای نوشتن نرم‌افزار برای یونیکس و گنو/لینوکس؛ و فراهم کردن محیط گرافیکی جذاب برای ایستگاه‌های کاری یونیکس و گنو/لینوکس. KDE در ابتدا یک پروژه‌ی عمدتا آلمانی بود، که به مرور زمان گسترش یافت و امروزه بدل به شبکه‌ای از مهندسان نرم‌افزار معتقد به نرم‌افزار آزاد در سراسر جهان شده است. KDE که مخفف "K Desktop Environment" می‌باشد، با پیشرفت خیره‌کننده‌اش طی سال‌های اخیر، تبدیل به تاج طلایی پروژه‌های نرم‌افزار آزاد گردیده است، به گونه‌ای که جدیدترین نسخه‌ی آن یعنی نسخه‌ی ۱/۳ هم از نظر زیبایی و چشم نوازی، و هم از نظر قابلیت‌ و کارایی با محیط‌های ویندوز و مکینتاش رقابت می‌کند، و به اعتقاد بسیاری، حتی از آن‌ها پیشی گرفته است.

محیط میزکار KDE شامل برنامه‌ها و نرم‌ افزارهای گوناگون و متنوعی می‌باشد. نرم‌افزار‌های شبکه، برنامه‌ی FTP ، پست الکترونیکی (KMail) و گفتگوی مستقیم (Kopete) ؛ نرم‌افزارهای گرافیکی و ویرایش تصویر (Kontour)، پخش موسیقی (noatun) ، پخش فیلم (!aKtion) و کار با دوربین‌های دیجیتال (Kamera) و پویشگر (Kooka) و چاپگر (Kdeprint) ، نرم‌افزار‌های مدیریت سیستم همانند مرکز کنترل، مرورگر صفحات وب (Konqueror) ، نرم‌افزارهای دورنما (KFax) ، طراحی صفحات وب (Quanta) ، محیط برنامه‌نویسی (KDevelop) ، تعدادی بازی (Kdegames) ، نرم‌افزارهای آموزشی (Kdeedu) ، و یک مجموعه‌ی کامل نرم‌افزارهای اداری (KOffice) شامل واژه‌پرداز (KWord) ، صفحه‌گسترده (KSpread) ، نمایش KPresenter و بسیاری نرم‌افزار‌های دیگر، محیطی کامل را برای کاربران فراهم کرده‌اند.

با توجه به سرعت پیشرفتی که KDE از خود نشان داده است، پیش‌بینی آینده‌ی آن کاری بس دشوار است. به تازگی دولت آلمان طی پروژه‌ای با نام Kroupware ، اقدام به اضافه کردن پاره‌ای امکانات به KDE کرده است. سایر دولتهای اروپایی نیز همگی مشغول بررسی KDE می‌باشند. شرکت Apple برای ساخت مرورگر جدید خود به نام Safari ، از مرورگر Konqueror، استفاده کرده و پیشرفت‌های خود به این مرورگر را در اختیار پروژه‌ی KDE قرار داده است. همگی نشانه‌ها بیانگر آن است که آینده‌ی درخشانی در انتظار این پروژه می‌باشد وسناریوی "یونیکس سخت است" دیگر صادق نیست. ترکیب KDE/لینوکس آماده‌ی فتح رایانه‌های رومیزی می‌باشد.





فارسیkde چیست؟

پروژه‌ی فارسیkde از آنجا شروع شد، که تعدادی عاشق لینوکس و نرم‌افزار آزاد متوجه شدند که در لیست زبان‌های محیط گرافیکی محبوب آن‌ها یعنی Kde، جای فارسی خالی است. در سال ۱۹۹۹، مدیر پروژه‌ی فارسی Kde با مسؤلین Kde تماس گرفت و مشخص شد که Kde هنوز از زبان‌های راست به چپ، مانند فارسی، پشتیبانی نمی‌کند. برنامه‌نویسان Kde در آن زمان گفتند که با عرضه‌ی نسخه‌ی 3.0kde ، این پشتیبانی صورت خواهد گرفت. در آن زمان، طرح صفحه‌کلید امروزی لینوکس با پیروی از مصوبات شورای عالی انفورماتیک کشور طراحی شد، و همچنین پشتیبانی زبان‌های راست به چپ در Kde نیز فعال گردید. با عرضه‌ی نسخه‌ی 3.0 Kde در ماه می سال ۲۰۰۲، کار ترجمه‌ی Kde شکل جدی به خود گرفت.

لازم به ذکر است که تا کنون تنها قسمت اولیه، یعنی پایه‌ی 3.1kde به فارسی ترجمه شده است. هر چند که خود همین پایه، شامل تعداد زیادی نرم‌افزار، و تقریبا مهمترین نرم‌افزارهای Kde می‌شود، اما هنوز تعداد بسیاری از نرم‌افزارهای Kde ترجمه نشده باقی مانده‌اند، برای نسخه‌ی 3.2 Kde، قرار است تعداد بیشتری از نرم‌افزارهای Kde ترجمه شده، و همچنین سیستم تقویم جلالی (هجری شمسی) به آن افزوده گردد.

منبع:انجمن حرفه ای کامپیوتر